شنوایی سنجی چیست؟

شنوایی سنجی یا ادیومتری (Audiometry) یکی از روش های تخصصی برای سنجش میزان شنوایی و بررسی عملکرد سیستم شنوایی است. این فرایند کمک می کند تا مشخص شود آیا فرد دچار افت شنوایی، کم شنوایی مرتبط با سن یا آسیب های عصبی شده است یا خیر.

تست شنوایی سنجی یک آزمایش بی خطر و بدون درد برای سنجش توانایی گوش فرد در شنیدن و درک زیر و بم صداها و دریافت فرکانس های مختلف صدا است. به کمک این تست می توان میزان شنوایی افراد، مشکلات تعادلی و سایر مسائل مرتبط با گوش داخلی را ارزیابی کرد.

نتایج این آزمون روی نموداری به نام اودیوگرام ثبت می شود. محور Y نمودار بیانگر شدت اندازه گیری شده بر حسب دسی بل و محور X نشان دهنده فرکانس اندازه گیری شده بر حسب هرتز است. آستانه شنوایی نسبت به یک منحنی استاندارد که شنوایی طبیعی را نشان می دهد، در دسی بل (HL) رسم می شود.

کاربردهای تست شنوایی سنجی

شنوایی سنجی تنها یک آزمون ساده نیست؛ بلکه ابزاری چندمنظوره در پزشکی و بهداشت شنوایی به شمار می رود. مهم ترین کاربردهای آن عبارتند از:

تشخیص انواع کم شنوایی

این تست می تواند نوع کم شنوایی (انتقالی، حسی عصبی یا مختلط) را مشخص کند و مسیر درمانی مناسب را به پزشک نشان دهد.

غربالگری نوزادان

سنجش شنوایی در نوزادان می تواند دلایل متعددی داشته باشد و معمولا بعد از تولد و قبل از ترخیص از بیمارستان تحت غربالگری شنوایی سنجی انجام می شود.

ارزیابی مشکلات تعادلی

گوش داخلی نقش مستقیمی در حفظ تعادل بدن دارد. تست شنوایی می تواند اطلاعات مهمی درباره عملکرد دستگاه دهلیزی ارائه دهد.

پایش سلامت شغلی

افرادی که در محیط های پرسروصدا مانند کارخانه ها، معادن یا پادگان ها کار می کنند، باید به صورت دوره ای تحت ارزیابی شنوایی قرار بگیرند.

تجویز و تنظیم سمعک

پیش از تجویز سمعک، نتایج اودیومتری مبنای اصلی برای تنظیم دقیق دستگاه کمک شنوایی است.

پایش پیشرفت درمان

پس از جراحی گوش یا شروع درمان دارویی، شنوایی سنجی امکان بررسی تغییرات شنوایی بیمار را در طول زمان فراهم می کند.

دلایل کاهش شنوایی چیست؟

کاهش شنوایی یا کم شنوایی یکی از شایع ترین مشکلات سلامتی است که می تواند در هر سنی رخ دهد و دلایل متعددی مانند افزایش سن، عفونت های گوش، قرار گرفتن در معرض صداهای بلند یا مشکلات ژنتیکی داشته باشد.

از منظر پزشکی، کاهش شنوایی به سه دسته اصلی تقسیم می شود:

کم شنوایی انتقالی: زمانی رخ می دهد که انتقال امواج صوتی از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی با مانع مواجه شود. این نوع می تواند به دلیل تجمع جرم گوش، عفونت، مایع در گوش میانی، پارگی پرده گوش یا چسبندگی استخوانچه ها ایجاد شود. معمولا پس از یافتن و درمان علت، شنوایی بازمی گردد.

کم شنوایی حسی عصبی: این نوع کم شنوایی در اثر آسیب به ساختارهای گوش داخلی یا عصب شنوایی ایجاد می شود و یکی از علل اصلی کاهش شنوایی در بزرگسالان به شمار می آید. به عقیده بسیاری از پزشکان، قرار گرفتن در معرض صداهای بلند، عوامل ژنتیکی یا پیرگوشی علل اصلی ابتلا به این نوع کم شنوایی هستند.

کم شنوایی مختلط: ترکیبی از هر دو نوع بالا که همزمان گوش میانی و داخلی را درگیر می کند.

از دیگر دلایل شایع کاهش شنوایی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عفونت گوش که در آن التهاب یا تجمع مایع در گوش میانی مانع از انتقال درست امواج صوتی به پرده گوش و گوش داخلی می شود.
• پیرگوشی (Presbycusis) یا افت طبیعی شنوایی با بالا رفتن سن
• مصرف برخی داروهای اتوتوکسیک (آسیب رساننده به گوش)
• بیماری منییر و اختلالات دهلیزی
• ضربه به سر یا فشار صوتی ناگهانی
• عوامل ژنتیکی و مادرزادی

شنوایی سنجی چگونه انجام می شود؟

تست شنوایی در کلینیک های شنوایی سنجی و توسط متخصص شنوایی سنجی انجام می شود. برای انجام تست، فرد وارد یک اتاق عایق صدا می شود و به او هدفون های مخصوصی داده می شود. صداهای مختلف از طریق هدفون ها به گوش فرد می رسد (هر بار یک گوش) و کارشناس شنوایی سنجی از او می خواهد هنگام شنیدن صدا دستش را بالا بیاورد یا یک دکمه مخصوص را فشار دهد. با این روش کمترین میزان شنوایی گوش ها ثبت می شود.

مراحل انجام این تست شامل آزمایش های انتقال مکانیکی صدا (عملکرد گوش میانی)، انتقال صدای عصبی (عملکرد حلزون) و توانایی تشخیص گفتار (پردازش مرکزی) می باشد.

روش های تکمیلی در ادیومتری عبارتند از:

تمپانومتری: این تست گوش میانی را ارزیابی می کند و فشار گوش بین ۵۰- و ۵۰+ را طبیعی می داند. با تغییر فشار کانال گوش، تحرک پرده گوش و وضعیت استخوان ها بررسی و نموداری تهیه می شود.

انتقال استخوانی: در این روش به جای هدفون، یک لرزشگر استخوانی روی استخوان پشت گوش یا همان استخوان ماستوئید گذاشته می شود و تست با آن انجام می شود.

ادیومتری گفتاری (SDS): در این روش، ۲۵ کلمه تک هجا با شدت ۲۵ تا ۴۰ دسی بل بالاتر از آستانه SRT خوانده می شود و درصد پاسخ های صحیح شمارش می شود تا توانایی تشخیص گفتار فرد مشخص شود.

تست شنوایی سنجی برای چه کسانی لازم است؟

شنوایی سنجی تنها برای افراد با مشکل آشکار شنوایی نیست. طیف گسترده ای از افراد باید از این تست بهره مند شوند:

نوزادان و کودکان: غربالگری شنوایی در بدو تولد در بسیاری از کشورها اجباری است؛ زیرا تشخیص زودهنگام کم شنوایی، رشد زبانی و شناختی کودک را تضمین می کند.

سالمندان: با افزایش سن، احتمال پیرگوشی بالا می رود. انجام تست سالانه به سالمندان توصیه می شود.

کارگران محیط های پرسروصدا: پرسنل صنایع، معادن، ارتش و هر محیطی با سطح صدای بالا باید به صورت دوره ای ارزیابی شوند.

افرادی با علائم مشکوک: وزوز گوش مداوم، احساس گرفتگی، مشکل در درک مکالمه، یا نیاز به بالا بردن مکرر صدای تلویزیون از جمله علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری دارند.

بیماران قبل یا بعد از جراحی گوش: پزشکان برای برنامه ریزی جراحی و ارزیابی نتایج آن، به نتایج دقیق اودیومتری نیاز دارند.

افراد با سابقه خانوادگی کم شنوایی: ژنتیک نقش مهمی در اختلالات شنوایی دارد و بررسی پیشگیرانه در این گروه توصیه می شود.

تست شنوایی در منزل در تهران توسط تیم ایمن پویش البرز

برای بسیاری از افراد، مراجعه به کلینیک دشوار یا حتی غیرممکن است؛ به ویژه سالمندان، بیماران بستری در منزل، کودکان با شرایط خاص یا افرادی که توانایی تحرک محدودی دارند. تیم ایمن پویش البرز این دغدغه را برطرف کرده است.

کارشناسان مجرب این مجموعه با در اختیار داشتن تجهیزات تخصصی و استاندارد شنوایی سنجی، خدمات ادیومتری را مستقیما در محل سکونت بیمار در سراسر تهران ارائه می دهند. این خدمت شامل موارد زیر است:

• انجام تست شنوایی سنجی کامل با دستگاه کالیبره شده
• تفسیر نتایج و ارائه گزارش دقیق به بیمار و همراهان
• مشاوره درباره نیاز یا عدم نیاز به سمعک
• ارجاع به متخصصان گوش، حلق و بینی در صورت لزوم

برای رزرو وقت و اطلاع از جزئیات خدمات، با تیم ایمن پویش البرز تماس بگیرید.

تست شنوایی در منزل

پرسش های متداول درباره شنوایی سنجی

تست شنوایی سنجی دردناک است؟
خیر. این تست کاملا غیرتهاجمی و بدون درد است و هیچ ابزاری وارد گوش نمی شود. فرد فقط به صداهایی که از هدفون پخش می شود گوش می دهد.

مدت زمان انجام تست شنوایی سنجی چقدر است؟
یک ارزیابی کامل معمولا بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد، اما تست های غربالگری ساده می توانند در ۱۵ دقیقه انجام شوند.

آیا برای تست شنوایی باید آماده سازی خاصی انجام داد؟
معمولا نیازی به آمادگی خاص نیست. توصیه می شود از قرار گرفتن در معرض صداهای بلند در ساعات قبل از تست خودداری کنید و در صورت داشتن جرم گوش، قبلا آن را پاک کنید.

چه زمانی باید نگران کاهش شنوایی بود؟
کم شنوایی ناگهانی یک اورژانس پزشکی محسوب می شود و مراجعه فوری به متخصص ضروری است. در صورت افت ناگهانی شنوایی، وزوز شدید یا گرفتگی در یک یا هر دو گوش، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

آیا نتایج تست شنوایی به درمان نیاز دارد؟
بستگی به نتایج دارد. برخی موارد با دارو یا جراحی قابل درمان هستند، برخی دیگر با سمعک یا کاشت حلزون مدیریت می شوند و بعضی موارد نیاز به پیگیری دوره ای دارند.

آیا شنوایی سنجی در منزل دقیق است؟
بله، در صورتی که توسط کارشناس مجرب و با دستگاه کالیبره شده انجام شود، نتایج آن با تست کلینیکی قابل مقایسه است.